skip to Main Content
mailMail bel(0345) 58 07 70        Specialisten in postmortale zorg & mortuariabeheer

EHerinneringenind van het jaar. De perfecte tijd van het jaar om lekker met een boek op de bank te kruipen. Ik lees Wij, de mens van Frank Westerman. Interessant, leerzaam en boeiend.

Grafrust
Hij volgt in dit boek de sporen van de archeologen en paleoantropologen, meer bepaald degenen die fossielen van mensen en mensachtigen proberen te vinden. En dan komt er een passage die me raakt. Ik citeer: ‘Ook archeologen en paleoantropologen, mag je aannemen, willen na hun dood met rust gelaten worden. Toch is het hun beroep om menselijke resten bloot te leggen.’

Herinnering
Het raakt me nog meer als ik tijdens deze periode het Valkhof in Nijmegen bezoek. Ik kom voor de tentoonstelling Ik Maria van Gelre, maar ga ook even bij de vaste collectie kijken.

Maria van Gelre: haar graf is niet te vinden en zo op het oog herinnert niets meer aan haar. Maar toch kunnen we haar leven en de tijd waarin ze leefde aardig reconstrueren. Aan de hand van haar gebedenboek, archivalia, liturgische voorwerpen en nog veel meer wordt haar wereld voor ons ontsloten. Rijk en luxueus, weelderig maar ook met veel strijd en verdriet.

In de vaste collectie sta ik stil bij een grote tufstenen sarcofaag van het danseresje, een meisje uit het begin van onze jaartelling. Nog maar weinig botfragmenten zijn er over, maar wel allerlei grafgiften, waaronder haar tamboerijnen die de herinnering aan haar vasthouden. Ook hier rijst -weliswaar gebrekkig- een beeld van haar wereld voor ons op.

Nooit
Twee vrouwen, meer dan 1000 jaar in tijd van elkaar vandaan, in hetzelfde gebied. We kunnen hun wereld wel reconstrueren, maar wie ze echt waren? We zullen het nooit weten.
Ook komen we er nooit achter waarom het meisje begraven werd met tamboerijnen of waarom het graf van Maria van Gelre niet te vinden is.

Zorg
Opvallend (of misschien ook niet) is de zorg die na hun overlijden aan hen is besteed. Bij het danseresje zie je dat aan de prachtige sarcofaag waarin ze ligt, aan de grafgiften die ze heeft meegekregen. En doen velen dat vandaag niet ook? Zorgen voor een mooie kist of lijkwade, tekeningen maken voor in de kist?
Bij Maria van Gelre is het subtieler. Ter nagedachtenis aan haar zijn er prachtige liturgische gewaden geschonken aan een kerk in Düsseldorf die nog steeds gebruikt worden, 600 jaar na haar dood. En is dat zoveel anders dan bijv. het planten van een boom in het Koningin Wilhelminabos?

Respect
Het respect dat spreekt uit deze zorg is blijkbaar van alle tijden, bijna 2000 jaar geleden, 600 geleden of nu. We besteden zorg aan onze overledenen, tot aan en zelfs na hun uitvaart. En misschien is het maar goed dat we nooit zullen weten of een archeoloog of andere onderzoeker hen ooit nog zal opgraven.