skip to Main Content
mailMail bel(0345) 58 07 70        Specialisten in postmortale zorg & mortuariabeheer

Stem geven aan het verdrietDe kerstverlichting verlicht al weer de straten van Amsterdam, al is het nog maar 1 november. Ik loop over de natte straten naar de Oude Lutherse Kerk. Onderweg naar een avond over rouw georganiseerd door The School of Life.
De prachtige Oude Lutherse Kerk vult zich langzaam met mensen die afgekomen zijn op de spreker van deze avond: Julia Samuel, een Engelse psychotherapeut met als specialisatie rouw, is door The School of Life uitgenodigd om haar visie op rouw met ons te delen.

Onzichtbaar aanwezig
Ze vertelt over haar ouders die tijdens de Tweede Wereldoorlog pubers waren. In hun families was de dood niet ver. Verschillende familieleden waren tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog omgekomen. De moeder van Samuël was voor haar 25ste verjaardag alleen. Geen ouders meer, geen broer, geen zus meer.
Over de doden werd niet meer gesproken, maar ze waren er wel. Onzichtbaar drukte hun aanwezige afwezigheid een stempel op het gezin waarin Samuel opgroeide.

Geen App
Samuel neemt ons mee haar spreekkamer in. Je ziet haar cliënten bijna voor je.
De zakenman, gehaast, telefoon in de hand. ‘Zo, en wanneer ben ik nou klaar met rouwen?’
De moeder, verdrietig om haar levenloos geboren kindje, meer dan 20 jaar geleden. ‘Waarom ben ik nu verdrietiger dan ooit?’

Maar er is nu eenmaal geen App voor op je telefoon met een zoveel-stappenplan voor rouw, geen termijn waarop verdriet moet ophouden of verminderen.

Stem geven
Samuel vertelt dat we het vermogen verloren lijken te hebben om verdriet een stem te geven. En zoals zij het zo mooi in het Engels zegt: ‘The unvoiced is more powerfull then the voiced.’ Dat wat je niet zegt, heeft meer te zeggen dan hetgeen je wel zegt.

Haar advies is daarom ook: ‘Praat er over!’
Vind je het moeilijk? Toch doen!
Wil je degene die rouwt niet herinneren aan zijn verdriet? Onbegonnen werk, hij weet echt nog wel dat hij iemand verloren is.

Lachfilm
Rouwen is hard werken. Er is geen stappenplan, je wordt heen en weer geslingerd, maar Samuel is er van overtuigd dat je zelf ook iets kunt doen. Je moet de rouw en het verdriet niet alleen ondergaan, maar ook doorstaan. Vermijden doet meer pijn dan doorstaan. Doorstaan betekent ook: tóch de overledene gaan zien, omdat je met dát beeld verder kunt.
Uiteraard zul je soms het verdriet en de rouw willen ontkennen. Dat mag! Je geest heeft dat ook nodig om zichzelf te beschermen. Maar laat het daarna wel weer toe.
Probeer ook zelf actief met de rouw aan het werk te gaan. Ga bijvoorbeeld lekker sporten, want dan kan je lichaam iets doen met de adrenaline die het heeft opgebouwd, maar ontspan daarna dan. Kijk een lachfilm! Zowel sport als lachen is goed voor je lichaam en je geest. Je spant je in en daarna ontspan je jezelf, en daardoor kun je meer aan.

‘Walk and talk’
Drie kwartier lang spreekt Samuel onafgebroken voor een geboeid publiek. Aan het begin had ze gepeild wie er vrij recent iemand in de nabije familiekring had verloren. Nu krijgen de bezoekers de kans Samuel vragen te stellen. Heel persoonlijke vragen komen naar voren.

De dochter die bang is dat haar moeder ‘verkeerd’ rouwt.
De vader die zo graag met samen zijn vier kinderen hun onlangs overleden moeder wil herdenken, maar zijn puberende kinderen laten dat niet toe.
De zus die te horen krijgt dat zij niet zo’n verdriet heeft om moeder als haar andere zussen, omdat zij zich alleen maar met de zakelijke kant van het overlijden bezig houdt.
De man die een vriend verloor aan suïcide en nu naar woorden zoekt.

En zo gaat het maar door. De Oude Lutherse Kerk wordt bijna de spreekkamer van Samuel. De adviezen die Samuel geeft aan de bezoekers zijn soms zo eenvoudig, dat je bijna niet kunt geloven dat ze je zullen helpen.
Een voorbeeld: ‘Walk and talk!’
Ga samen een wandeling maken, praat over je verlies. Je hoeft elkaar niet in de ogen te kijken en je hoeft daarom ook niet te zien dat de ander huilt. Of bang te zijn dat de ander jou ziet huilen…

Rouwwerk
Stem geven aan het verdrietSamuel heeft een boek geschreven, waarin ze de lezer meeneemt haar spreekkamer in. Maar ze deelt ook met de lezer haar adviezen in dit boek, dat de aansprekende titel Rouwwerk kreeg. Want rouwen is inderdaad werken, en heel hard werken, maar het werkt ook. Je kunt rouwen niet leren, maar je kunt wél leren stem te geven aan je verdriet.

 

Back To Top